Skala, podatek liniowy czy ryczałt? Forma opodatkowania na 2027 rok

Trzy formy opodatkowania

Skala podatkowa (zasady ogólne) – płacisz podatek od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty. Stawka wynosi 12%, a od nadwyżki ponad 120 000 zł – 32%. Do tego kwota wolna od podatku. To jedyna z tych form, która pozwala rozliczyć się wspólnie z małżonkiem i skorzystać z ulgi na dzieci.

Podatek liniowy – również płacisz od dochodu, ale zawsze według stawki 19%, bez względu na wysokość dochodu. Nie ma tu kwoty wolnej, wspólnego rozliczenia z małżonkiem ani większości ulg.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – płacisz podatek od przychodu, bez odliczania kosztów. Stawka zależy od rodzaju działalności i wynosi od 2% do 17%. Księgowość jest prostsza, ale ryczałt opłaca się głównie wtedy, gdy firma ma niewielkie koszty.

Porównanie w tabeli

Składka zdrowotna – ważniejsza, niż się wydaje

Przy skali podatkowej składka zdrowotna wynosi 9% dochodu, a przy podatku liniowym – 4,9% dochodu. W obu przypadkach obowiązuje kwota minimalna: 9% minimalnego wynagrodzenia z 1 lutego danego roku (w 2026 r. – 432,54 zł miesięcznie).

Na ryczałcie składka nie zależy od dochodu, tylko od rocznego przychodu. W 2026 r. wynosiła miesięcznie:

• 498,35 zł – przy przychodzie do 60 000 zł,
• 830,58 zł – przy przychodzie od 60 000 zł do 300 000 zł,
• 1 495,04 zł – przy przychodzie powyżej 300 000 zł.

Kwoty na 2027 rok będą znane w styczniu – zależą od przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału 2026 r., które ogłasza GUS.

Do kiedy zmienić formę opodatkowania?

Oświadczenie o zmianie składa się do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym firma uzyskała pierwszy przychód w danym roku. Jeśli pierwszy przychód pojawi się w grudniu – do końca roku.

W praktyce większość firm ma pierwszy przychód w styczniu, więc termin przypada na 20 lutego. W 2027 r. ten dzień wypada w sobotę, dlatego termin przesuwa się na poniedziałek 22 lutego 2027 r.

Jeśli nic nie zrobisz, w 2027 r. zostaniesz przy dotychczasowej formie opodatkowania.

Jak zmienić formę opodatkowania?

Najprościej przez internet – składając wniosek o zmianę wpisu w CEIDG na stronie biznes.gov.pl. We wniosku wybierasz nową formę opodatkowania i jako datę zmiany wpisujesz 1 stycznia. Można też złożyć oświadczenie w urzędzie skarbowym.

Pamiętaj, żeby poinformować o zmianie swoje biuro rachunkowe – od nowej formy zależy rodzaj ewidencji, sposób liczenia zaliczek i składki zdrowotnej.

Planowane zmiany od 2027 roku

Sejm uchwalił ustawę opartą na rządowym projekcie (druk nr 3147), która przewiduje m.in.:

• nową skalę podatkową: 12% do 130 000 zł dochodu, 24% od 130 000 zł do 150 000 zł i 32% powyżej 150 000 zł,
• niższy limit przychodów uprawniający do ryczałtu: 250 000 euro zamiast 2 mln euro,
• stawkę ryczałtu 17% od nadwyżki przychodów ponad 300 000 euro w danym roku.

Na 15 listopada 2026 r. proces legislacyjny nie jest zakończony – ustawa nie została jeszcze opublikowana w Dzienniku Ustaw. Jeśli te przepisy wejdą w życie, część przedsiębiorców na ryczałcie będzie musiała zmienić formę opodatkowania, a dla części osób na podatku liniowym korzystniejsza może się okazać skala. Dlatego warto policzyć to jeszcze przed lutym.

Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje stan prawny na 15 listopada 2026 r. Nie zastępuje indywidualnej porady – wybór formy opodatkowania zależy od sytuacji konkretnej firmy.